الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
95
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
به استخوان مىرسد ، و افرادى كه دستشان از همه جا بريده يكديگر را صدا مىكنند و فريادشان بجايى نمىرسد . در اين جهان نيز « يوم التناد » فراوان است ، روزهايى كه عذاب الهى نازل مىشود ، روزهايى كه جامعهها بر اثر گناهان و خطاهايشان به بن بست كشيده مىشوند ، روزهايى كه بحرانها و حوادث سخت همه را تحت فشار قرار مىدهد ، فرار مىكنند و پناهگاهى مىجويند اما پناهگاهى وجود ندارد ، و همه فرياد مىكشند ! آيه بعد در تفسير يوم التناد مىگويد : « روزى كه روى مىگردانيد و فرار مىكنيد ، اما هيچ پناهگاه و نگهدارنده اى در برابر عذاب الهى براى شما نيست » ( * ( يَوْمَ تُوَلُّونَ مُدْبِرِينَ ما لَكُمْ مِنَ اللَّه مِنْ عاصِمٍ ) * ) . آرى كسى را كه خدا ( بر اثر اعمالش ) گمراه ساخته هدايت كننده اى براى او نيست « ( * ( وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّه فَما لَه مِنْ هادٍ ) * ) . آنها در اين دنيا از طريق هدايت گمراه مىشوند و در حجابى از جهل و ضلالت فرو مىروند ، و در آخرت از طريق بهشت و نعمتهاى الهى گمراه خواهند شد . تعبير فوق ممكن است تلويحا اشاره اى به گفتار فرعون باشد كه مىگفت : * ( ما أَهْدِيكُمْ إِلَّا سَبِيلَ الرَّشادِ ) * : « من شما را جز به راه هدايت و راستى دعوت نمىكنم » ( همين سوره سه آيه قبل ) .